Nadchodzący rok 2026 przyniesie istotne zmiany w przepisach dotyczących wycinki drzew na prywatnych posesjach w Polsce. Nowelizacja ustawy o ochronie przyrody ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych, co może znacząco wpłynąć na właścicieli nieruchomości planujących usunięcie drzew. Warto zrozumieć, jakie konkretnie zmiany nas czekają, aby móc działać zgodnie z prawem.
Wycinka drzew w 2026 roku kluczowe zmiany i mechanizm milczącej zgody
- Nowelizacja ustawy o ochronie przyrody, upraszczająca procedury wycinki drzew, jest w zaawansowanym stadium legislacyjnym i ma wejść w życie w 2026 roku.
- Kluczową zmianą jest wprowadzenie mechanizmu „milczącej zgody”: brak sprzeciwu urzędu w ciągu 60 dni od zgłoszenia zamiaru wycinki będzie równoznaczny z pozwoleniem.
- Celem nowelizacji jest usprawnienie procedur dla osób fizycznych, eliminując długie oczekiwanie na decyzje administracyjne.
- Mimo zmian, nadal obowiązują limity obwodów pni (np. 50 cm dla większości gatunków) oraz bezwzględny zakaz wycinki w okresie lęgowym ptaków (najbezpieczniej od 16 października do końca lutego).
- Projekt budzi kontrowersje wśród ekologów, którzy obawiają się „nowego Lex Szyszko” i niekontrolowanych wycinek.
- Kary za nielegalną wycinkę pozostają wysokie, wynosząc dwukrotność opłaty za legalne usunięcie drzewa.
W styczniu 2026 roku projekt nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, mający na celu uproszczenie procedur wycinki drzew na prywatnych posesjach, znajduje się na zaawansowanym etapie prac legislacyjnych. Choć ostateczny kształt przepisów i dokładny termin ich wejścia w życie mogą jeszcze ulec modyfikacji, prace nad projektem były prowadzone z myślą o rozwiązaniu problemów związanych z długim czasem oczekiwania na decyzje administracyjne. Dotychczasowe przepisy często prowadziły do wielomiesięcznych opóźnień, co stanowiło znaczącą uciążliwość dla właścicieli nieruchomości, zwłaszcza w sytuacjach, gdy drzewa stanowiły potencjalne zagrożenie.
Nowe regulacje mają na celu usprawnienie całego procesu, skracając czas potrzebny na uzyskanie zgody na wycinkę. Kluczowe jest zrozumienie, że wprowadzane zmiany mają przede wszystkim ułatwić życie osobom fizycznym, które chcą usunąć drzewa na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą. Planuje się, że nowe zasady zaczną obowiązywać w 2026 roku, co oznacza, że właściciele powinni śledzić dalszy przebieg procesu legislacyjnego.
Zmiany w wycince drzew w 2026 roku: co musisz wiedzieć
Mechanizm "milczącej zgody": kluczowa zmiana w wycince drzew
Najważniejszą zmianą, jaką ma wprowadzić nowelizacja, jest mechanizm tak zwanej "milczącej zgody". Po złożeniu przez właściciela nieruchomości zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, organ administracji będzie miał 60 dni na przeprowadzenie oględzin i ewentualne wniesienie sprzeciwu. Jeśli w tym terminie urząd nie podejmie żadnych działań, zgłoszenie będzie traktowane jako pozytywne, a właściciel uzyska zgodę na wycinkę. Jest to znaczące skrócenie procedury w porównaniu do obecnych przepisów, gdzie czas na oględziny wynosi 21 dni, a na sprzeciw kolejne 14 dni, co często wydłużało cały proces do kilku miesięcy.
Mechanizm "milczącej zgody" ma na celu przede wszystkim usprawnienie i przyspieszenie postępowań administracyjnych. Właściciel działki nie będzie musiał już czekać na formalne pismo z urzędu, a brak reakcji organu będzie oznaczał zielone światło dla wycinki. Należy jednak pamiętać, że ta zasada nie będzie obowiązywać w każdej sytuacji. Jeśli właściciel będzie utrudniał przeprowadzenie oględzin drzewa przez urzędników, postępowanie zostanie zawieszone, a mechanizm "milczącej zgody" nie będzie mógł zostać zastosowany. W takich przypadkach proces może się znacząco wydłużyć.
Wycinka drzew na własnej działce: nowe zasady krok po kroku
Choć nowe przepisy mają uprościć wiele kwestii, nadal istnieją sytuacje, w których właściciel nieruchomości będzie musiał zgłosić zamiar wycinki drzewa. Z obowiązku tego zwolnione są drzewa, których obwód mierzony na wysokości 5 cm od powierzchni ziemi nie przekracza określonych progów. Warto pamiętać o tych limitach, aby uniknąć nieporozumień i potencjalnych kar.
- Pomiar obwodu pnia: Obwód należy mierzyć na wysokości 5 cm od powierzchni gruntu.
-
Limity obwodów:
- Dla większości gatunków drzew limit wynosi 50 cm.
- Dla kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego oraz robinii akacjowej limit wynosi 65 cm.
- Dla topoli, wierzb, klonu polnego oraz jesionu wyniosłego limit wynosi 80 cm.
- Procedura zgłoszeniowa: Po wejściu w życie nowelizacji, właściciel będzie składał zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa. Jeśli obwód pnia przekracza wskazane limity, urząd ma 60 dni na reakcję. Brak sprzeciwu oznacza zgodę. W przypadku drzew o obwodzie poniżej limitów, zgłoszenie nie jest wymagane, a wycinka może odbyć się bez formalności.
Kontrowersje wokół nowelizacji: czy grozi nam "nowe Lex Szyszko"?
Projekt nowelizacji ustawy o ochronie przyrody wzbudza spore kontrowersje i budzi obawy wśród organizacji ekologicznych oraz części społeczeństwa. Krytycy określają proponowane zmiany jako "nowe Lex Szyszko" lub "Lex Tuszko", nawiązując do wcześniejszych, budzących sprzeciw przepisów dotyczących wycinki drzew. Główne obawy dotyczą potencjalnego otwarcia furtki do masowych i niekontrolowanych wycinek, które mogłyby być korzystne dla deweloperów i inwestorów, a szkodliwe dla środowiska naturalnego.
Organizacje ekologiczne podkreślają, że mimo wprowadzenia mechanizmu "milczącej zgody", nadal istnieją luki prawne, które mogą być wykorzystane do nieograniczonego usuwania drzew. Istnieje ryzyko, że właściciele nieruchomości, zwłaszcza ci planujący inwestycje budowlane, mogą nadużywać nowych, uproszczonych procedur. Wskazuje się na potrzebę bardziej restrykcyjnych zapisów, które skuteczniej chroniłyby cenne przyrodniczo drzewa i tereny zielone przed nadmierną eksploatacją.
Kluczowe zasady wycinki drzew, o których musisz pamiętać
Niezależnie od wprowadzanych zmian administracyjnych, niezwykle ważne jest pamiętanie o naturalnych ograniczeniach i okresach ochronnych. Kluczowym aspektem, który pozostaje niezmienny, jest okres lęgowy ptaków. Umownie przyjmuje się, że trwa on od 1 marca do 15 października. W tym czasie wycinka drzew może prowadzić do zniszczenia gniazd lub siedlisk chronionych gatunków, co wiąże się z ryzykiem nałożenia bardzo wysokich kar finansowych. Dlatego też, planując jakiekolwiek prace związane z usuwaniem drzew, zdecydowanie najbezpieczniejszym okresem jest czas od 16 października do końca lutego.
Należy pamiętać, że kary za nielegalną wycinkę czyli usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wydanego sprzeciwu są nadal bardzo dotkliwe. Ich wysokość jest określana jako dwukrotność opłaty, która byłaby należna za legalne usunięcie danego drzewa. Dlatego też, nawet w obliczu uproszczonych procedur, zawsze warto upewnić się, że wszystkie formalności zostały dopełnione, a prace przeprowadzane są zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
